Zanimljivosti u novčiću: Prvi srpski dinar sa ćirilicom kovan je 2014. i to na Rudniku

31.03.2025. | 20:44

Prvi srpski dinari pojavili su se krajem 1214. godine, za vrijeme vladavine Stefana Prvovenčanog. Ipak, kralj Radoslav (1227–1234) se smatra prvim srpskim vladarom koji je kovao sopstveni novac.

Ovaj novac, poznat kao “srpski dinar,” bio je simbol nezavisnosti i državnosti srednjovekovne Srbije, a kovnice su bile smještene blizu rudnika srebra, poput Brskova, Rudnika, Novog Brda, Srebrnice i Trepče.

Tradicija kovanja novca nastavila se tokom vladavine Stefana Dragutina (1276–1316). On je od 1276. godine u kovnici Brskovo, blizu Mojkovca u Crnoj Gori, kovao dinare prema novčanom sistemu zasnovanom na mletačkom matapanu.

Njegov najvažniji novac bio je “dinar sa zastavom,” koji je kovan posle 1282. godine. Na njemu je prikazan Hrist na prijestolu (avers) i figura kralja bez krune koji prima zastavu od Svetog Stefana, zaštitnika dinastije Nemanjić (revers).

S dolaskom Sasa, Rudnik postaje jedan od najvažnijih srpskih rudnika. Tu je otvorena kovnica, a od 1293. godine kralj Dragutin počinje da kuje dinar. Rudnički novčići, zahvaljujući većoj težini i kvalitetu, bili su vrijedniji od onih iz Brskova.

Poseban značaj ima “krstasti dinar,” prvi srpski novčić sa natpisom na ćirilici i prikazom kralja koji drži skiptar s krstom. Ovaj novac nosi natpis “STEFAN RABb XU” (Stefan, sluga Hristov), dok je na drugoj strani prikazan Hrist na prijestolu.

Novac kralja Stefana Dragutina bio je prvi srpski dinar sa predstavom vladara samog bez zvanja kralja, i poslednja novčana emisija u kovnici Rudnik tokom njegove vladavine, piše ArheoSrbija